Overlijden en echtscheiding kruisen zich. Ex-echtgenote is toch erfgename.

Ik heb al eens aandacht besteed aan de gevolgen van het nieuwe huwelijksvermogensrecht. Met name het moment waarop de huwelijksgoederengemeenschap ontbonden is, heb ik daarbij onder de aandacht gebracht. Sinds de wetswijziging is dat namelijk al op het moment dat het verzoek tot echtscheiding is ingediend bij de rechtbank en niet meer pas op het moment dat de rechterlijke echtscheidingsbeschikking is verwerkt door de ambtenaar van de Burgerlijke stand.

Mr. Ernst Loendersloot, Senior kandidaat notaris te Maastricht. Fotograaf: Bert Beelen

Mr. Ernst Loendersloot, Senior kandidaat notaris te Maastricht. Fotograaf: Bert Beelen

In één van mijn columns heb ik toen aangegeven dat de echtgenoten formeel nog getrouwd zijn tot dat laatste moment en dus ook van elkaar erven. Daarom adviseer ik mensen die “in scheiding liggen” altijd om ook hun testament aan te passen. Doe je dit niet, dan kun je voor hele vreemde verrassingen komen te staan. Stel dat één van hen in de tussentijd overlijdt dan erft de (toekomstige ex-)partner omdat hij of zij formeel de langstlevende is.

Graag zou ik een uitspraak van de Rechtbank Noord-Nederland onder uw aandacht brengen.

Echtscheidingsverzoek nog niet ingediend: is de vrouw erfgenaam ?
In deze procedure was er discussie over wie erfgenaam was van een overleden man.

Verder lezen ? Klik hier.

Ben je wel eigenaar van je chalet of stacaravan ?

Recent werd een vraag voorgelegd aan de belastingrechter in Breda over de mogelijkheid om hypotheekrente af te trekken voor een lening die was aangegaan voor de aankoop van een chalet op een camping.

De belastingplichtige meende van wel, maar de belastinginspecteur dacht daar anders over.

Graag bespreek ik deze uitspraak omdat de redenatie van de rechter juridisch zuiver is, maar wel een ruimer gevolg kan hebben: namelijk dat de koper van een chalet of stacaravan helemaal geen eigenaar (meer) is.

Dus als u ooit een (vakantie)verblijf wilt kopen, praat dan eerst eens met een notaris voordat u uw handtekening zet. 

Mr. Ernst Loendersloot, Sr. kandidaat notaris te Maastricht Fotograaf: www.lauradehaanfotografie.nl

Mr. Ernst Loendersloot, Sr. kandidaat notaris te Maastricht Fotograaf: www.lauradehaanfotografie.nl

De situatie in Breda
De belastingplichtige had een chalet gekocht. Dat chalet stond op grond van de exploitant van een bungalowpark, maar die grond zelf werd door de exploitant verhuurd aan de belastingplichtige.

Verder lezen ? Klik hier.

HEMA notaris voorkomt niet dat de ex-partner het wettelijk vruchtgenot krijgt

Regel bewind in je testament.
Niet alleen voorkom je dat je kind jouw erfenis over de balk kan smijten.
Maar ook dat je ex van de rente op vakantie kan gaan.

Veel ouders met jonge kinderen willen vastleggen wie hun kroost gaat opvoeden als zij zelf mochten komen te overlijden. Nu kan dat alleen nog vastgelegd worden in een testament bij de notaris, maar er ligt een wetsvoorstel om daarnaast (dus niet in plaats van) bij de rechtbank een zogeheten voogdijregister te openen.

Ook de HEMA heeft ingezien dat jonge ouders deze behoefte hebben want via internet kun je zelf kijken of je een zogeheten “standaard geval” bent en een voogd benoemen via een door de computer samengesteld testament.

Laat ik meteen al duidelijk maken dat ik op zich geen enkel probleem heb met een initiatief als de HEMA-notaris. Waar ik wel moeite mee heb, is als zo’n initiatief mijns inziens niet ver genoeg gaat in de service verlening en klanten te weinig waar krijgen voor hun geld.

Heb je jonge kinderen ? Regel niet alleen de voogdij maar ook het bewind !
Voogdij is, zoals aangegeven, wat veel ouders willen vastleggen om duidelijk te maken wie hun minderjarige kinderen moet opvoeden als ze er zelf niet meer zijn.

Regel je verder niets, dan gaat de voogd ook over de financiële zaken van het kind. Omdat de voogdij eindigt als het kind meerderjarig is, stopt op de 18e verjaardag ook het beheer over het geld. Dus je kind krijgt dan de beschikking over jouw erfenis. Dat kan goed gaan, maar ook verkeerd.

Om te voorkomen dat een kind op de 18e verjaardag de erfenis gebruikt om bijvoorbeeld een dure, snelle auto te kopen in plaats van een opleiding te volgen, kunnen ouders een zogeheten Bewind instellen. Dat moet worden opgenomen in een testament. Dan kan ook vastgelegd worden dat het bewind tot de 23e verjaardag geldt.

De bewindvoerder zal dan jouw erfenis beheren totdat jouw kind 23 en dus (hopelijk) ouder en wijzer is.

Ik vind dat je als notaris jonge ouders pas goed voorlicht als je niet alleen de voogdij aan de orde stelt, maar ook wijst op de mogelijkheid van het bewind tot 23 jaar.

Bij de HEMA-notaris is dat niet het geval en dat is in mijn ogen dus een gemiste kans. Hun “standaard gezinnetje” is in ieder geval niet mijn “standaard service”.

Ook als in de toekomst voogdij geregeld kan worden bij de rechtbank, vind ik dat jammer. Niet omdat het betekent dat de voogdij niet meer bij de notaris geregeld wordt, maar omdat ouders bij de rechtbank niet ook het bewind kunnen vastleggen. Ze kunnen dus niet direct regelen dat hun erfenis beheerd wordt door een bewindvoerder totdat hun kind oud en wijs genoeg is. Daarvoor moeten ze dan toch weer naar de notaris worden (door)verwezen door de medewerkers van de rechtbank.

Vastleggen bewind voor de kinderen bij de notaris zorgt er ook voor dat je ex de rente niet kan opeisen en gebruiken
Er is overigens nog iets aardigs aan de hand met het bewind dat bij de notaris in een testament wordt vastgelegd. Dat is te danken aan een recente uitspraak van de Hoge Raad.

De Hoge Raad moest oordelen over een testament waarin een bewind was opgenomen. De bewindvoerder was daarbij bevoegd gemaakt om zelf te beslissen of het kind geld uitbetaald zou krijgen of niet. Daaronder viel ook de rente die de bank over de erfenis uitbetaalde. Het was dus helemaal aan de bewindvoerder overgelaten om de rente of zelfs een deel van de erfenis aan het kind te geven.

De ex-partner van de overleden moeder was van mening dat hij als vader van hun kind recht had op het zogeheten Ouderlijk Vruchtgenot. Dat houdt in dat hij de rente over de erfenis zou kunnen opeisen en daarvan, bijvoorbeeld, voor zichzelf een vakantie kon betalen.

De Hoge Raad was van mening dat de ex-partner dit recht niet had. De reden: er is een bewindvoerder die bepaalt of er deels of geheel wordt uitbetaald aan het kind. Beslist die dat er niets wordt uitgekeerd, dan heeft ook de vader geen recht op uitbetaling van de rente.

Praktische uitwerking: maak een testament met voogdij en bewind en je hoeft het ouderlijk vruchtgenot niet uit te sluiten bij een latere scheiding
Normaal adviseer ik een jonge moeder die gescheiden leeft van de vader van haar kind altijd om ook expliciet op te nemen in een testament dat het ouderlijk vruchtgenot wordt uitgesloten.

Ondanks de uitspraak van de Hoge Raad blijft dat advies nog steeds van toepassing omdat ik in zo’n situatie ook adviseer andere zaken te regelen (bijvoorbeeld om te voorkomen dat als moeder en kind kort na elkaar overlijden door een verkeersongeval, de erfenis via een omweg toch bij de ex-partner terecht komt).

Maar maakt deze jonge ouder geen nieuw testament dan is dankzij de uitspraak van de Hoge Raad de noodzaak daarvoor iets afgenomen.

Hebben de ouders, toen de relatie nog goed was, namelijk testamenten opgesteld waarin ze zowel een voogd als een bewindvoerder hebben benoemd, dan hoeft er na een scheiding dus geen nieuw testament meer opgesteld te worden alleen om het ouderlijk vruchtgenot uit te sluiten Daar zorgt het bewind al voor in combinatie met het arrest van de Hoge Raad.

Maar noch de HEMA-notaris service noch het voorgestelde voogdij-register bieden hier de mogelijkheid toe. Simpelweg omdat het bewind niet wordt geregeld in de standaard testamenten voor het volgens de HEMA standaard jonge gezin.

Een gemiste kans.

Printversie

Ernst Loendersloot - senior kandidaat notaris te Maastricht

Ernst Loendersloot – senior kandidaat notaris te Maastricht

Hou een dagboek bij als je samenwoont.

Mr. Ernst Loendersloot, Sr. kandidaat notaris te Maastricht. Fotograaf: www.lauradehaanfotografie.nl

Mr. Ernst Loendersloot, Sr. kandidaat notaris te Maastricht. Fotograaf: www.lauradehaanfotografie.nl

Geachte lezer,

In samenlevingscontracten en testamenten die ik voor samenwoners opstel, neem ik altijd een bepaling op dat de partner geen rechten zal hebben als de relatie verbroken is. Meestal staan daar duidelijke situaties omschreven wanneer de relatie geacht moet zijn verbroken te zijn, zoals wanneer er een aangetekende brief is verstuurd met opzegging van de relatie of als partijen de inboedel verdeeld hebben.

 

Maar ook gebruik ik daarnaast een algemene clausule “wanneer partijen feitelijk uit elkaar zijn en hun gemeenschappelijke huishouding hebben beëindigd”. Dat betekent wel dat in het uiterste geval de rechter er aan te pas moet komen om te bepalen waaruit blijkt dat er feitelijk sprake is van een breuk. Onlangs las ik over een uitspraak waarin dit aan de orde was.

De situatie
Een man en vrouw hadden een relatie en woonden ook samen. Ze hadden een samenlevingscontract getekend met daarin een zogeheten verblijvensbeding. Hierdoor zou de langstlevende alles krijgen dat tot het overlijden van één van hen hun gezamenlijk bezit was. Daarnaast hadden ze ook nog testamenten waarin de langstlevende tot erfgenaam benoemd was waardoor hij of zij ook de rest van het bezit zou erven.

De vrouw gaat alleen op vakantie en overlijdt ongeveer een maand na terugkomst (mogelijk aan een gebroken hart). Haar vriend had namelijk in haar vakantie een oude vlam ontmoet, bij wie hij ook was blijven “logeren” en had daarna nog maar één nacht in hun gezamenlijke woning geslapen.

Verder lezen ? Klik hier.

Moeder verblijft in tuinhuisje. Betaling voor kost en inwoning is geen schenking.

 

Ernst Loendersloot - senior kandidaat notaris te Maastricht

Ernst Loendersloot – senior kandidaat notaris te Maastricht

Geachte lezer,

De afgelopen tijd is er in de media veel aandacht besteed aan de verhoogde eigen bijdrage vanwege de AWBZ bij opname in een verpleeghuis of verzorgingskliniek. Daardoor moeten cliënten van deze instellingen mogelijk interen op hun vermogen. Die regeling is op 1 januari 2013 ingevoerd, maar staat nu in de belangstelling vanwege de net ingevoerde mogelijkheid om tot € 100.000,- belasting vrij te schenken.

Door gebruik te maken van die belastingvrije schenking, verkleint iemand zijn vermogen, waardoor op die ton niet meer ingeteerd hoeft te worden.

Deze vrijstelling van het schenkingsrecht is tijdelijk en geldt niet alleen voor ouders en hun kinderen. Toch hou ik die situatie even aan in dit stuk omdat de uitspraak van de rechtbank ging over schenkingen tussen ouders en kinderen. Daaruit blijkt dat er ook andere manieren zijn om (belastingvrij) vermogen over te dragen.

De situatie
Stel dat ouders hulpbehoevend worden en een kind liever niet heeft dat zij opgenomen worden in een verzorgingskliniek of verpleegtehuis. Dan kun je als kind er voor kiezen om hen in huis te nemen.

In de rechtszaak was dat het geval, behalve dat het alleen ging om moeder die haar intrek nam in het zomerhuisje in de tuin van haar dochter. Moeder kreeg daar haar natje en droogje en werd ook verder verzorgd door de dochter. Hiervoor betaalde moeder € 3.000,- per maand. De helft daarvan was huur voor het zomerhuisje en de rest was voor de zorg.

Verder lezen ? Klik hier.

Verdeling na echtscheiding niet nodig omdat huwelijk al 36 jaar niet meer bestond. Versie Vraag de Notaris.

Beste lezer,

Het gezegde luidt: Scheiden doet lijden.

Maar als kandidaat notaris zie ik in de praktijk dat geldt: Na scheiden moet je verdelen.

Dat is een juridische stelregel waarop eigenlijk maar één uitzondering is. Is er geen gemeenschappelijk bezit dan hoef je niet te delen. Bijvoorbeeld als de ex-echtgenoten huwelijkse voorwaarden hadden gemaakt die een zogeheten “koude uitsluiting” inhouden.

Uit een uitspraak van de Rechtbank in Den Haag van 1 augustus 2012 (HA ZA 12-229) haal ik dat er nog een situatie is waarbij niet gedeeld hoeft te worden na een echtscheiding, zelfs niet als de echtgenoten nooit huwelijkse voorwaarden hebben opgesteld en dus in de wettelijke (algehele) gemeenschap van goederen zijn getrouwd (AGVG).

De casus
Een man en vrouw zijn in 1965 getrouwd zonder het maken van huwelijkse voorwaarden. In 1975 gaan ze uit elkaar en hebben daarna geen contact meer. Maar een verzoek tot scheiding is nooit ingediend bij de rechter. Dus formeel zijn ze ook na 1975 nog steeds met elkaar gehuwd.

Verder lezen ? Klik hier.

Notaris niet aansprakelijk voor verkeerde bestemming woning. Versie Vraag de notaris.

Beste lezer,

Heeft u er wel eens aan gedacht dat het belangrijk is om bij de gemeente te controleren of een woning ook wel een woning is ? Mogelijk niet, maar als zelfs al ziet een pand eruit als een woning, wordt het gebruikt als een woning en staat het te koop staat als woning, dan wil dat nog niet zeggen dat u er ook daadwerkelijk mag wonen.

Dat klinkt gek, maar komt doordat de gemeente in een bestemmingsplan kan vermelden dat de bestemming van het perceel een andere is dan wonen. Staat er in zo’n geval toch een woning, dan is de kans groot dat dit een dienstwoning is.

Om daar te mogen wonen, moet u wel in een dienstbetrekking staan tot het bedrijf dat er volgens het bestemmingsplan uitgeoefend wordt. Een portierswoning bij een overslagbedrijf op een industrieterrein mag alleen bewoond worden door de portier die werkt voor dit transportbedrijf.

Vaak is het wel duidelijk dat het om een dienstwoning gaat omdat er bijvoorbeeld loodsen direct er achter liggen, Maar soms is het dat niet. Bijvoorbeeld in de zaak die in Rotterdam beslecht werd door de Rechtbank.

Verder lezen ? Klik hier.

Geldig testament ondanks gestempelde handtekening. Versie Vraag de notaris.

Beste lezer,

Oudere cliënten verontschuldigen zich wel eens als ze een handtekening moeten zetten onder een akte. Ze zijn bang dat het niet goed is als ze een bibberende handtekening zetten omdat het vasthouden en gebruiken van een pen veel moeite kost. Bijvoorbeeld omdat ze reuma hebben.

Gelukkig kan ik ze geruststellen dat er in de wet geen definitie staat van wat een handtekening is. In mijn studietijd heb ik geleerd dat een handtekening is: een verzameling van leestekens, of wat daar voor door moet gaan, waarmee iemand zich in het maatschappelijk verkeer identificeert.

Ik vertel dat dan ook en zeg erbij dat alleen een kruisje waarschijnlijk niet genoeg is. Maar een kruisje met een bolletje en een streepje wel, zolang dat maar altijd gebruikt wordt om documenten te ondertekenen.

Geen handtekening, wel een stempel. Is het testament geldig ?

Verder lezen ? Klik hier. 

Mr. Ernst Loendersloot, Senior kandidaat notaris te Maastricht

Mr. Ernst Loendersloot, Senior kandidaat notaris te Maastricht Fotograaf: www.lauradehaanfotografie.nl

 

Huwelijkse voorwaarden en toch 50/50 delen. Versie Vraag de notaris.

Beste lezer,

Op deze site treft u informatie aan over trouwen in de zogeheten Koude Uitsluiting. Daar is vermeld dat dit de ”meest vergaande vorm van scheiding en vermogen” is.

Verder is te lezen dat “een koude uitsluiting aanzienlijke risico’s” inhoudt voor de echtgenoot/echtgenote die geen of weinig inkomsten heeft of zal hebben. Er wordt op geen enkele manier gedeeld als het vermogen van de andere partner stijgt.

Ik ben het geheel eens met die conclusie maar recent las ik een uitspraak van het Gerechtshof in Den-Bosch die mij deed twijfelen of het wel zo sterk gesteld kan worden.

De ex-echtgenoten hadden namelijk huwelijksvoorwaarden gemaakt, maar er werd beslist dat de overwaarde van de woning van de man desondanks 50/50 gedeeld moest worden.

De casus
De man en vrouw zijn in 1986 getrouwd en hebben huwelijkse voorwaarden gemaakt.

Mr. Ernst Loendersloot, Senior kandidaat notaris te Maastricht

Mr. Ernst Loendersloot, Senior kandidaat notaris te Maastricht

 

VERHUREN VAN DE OUDE (NOG NIET VERKOCHTE) WONING

Beste lezer,

In mijn vorige artikel heb ik aangegeven dat de Leegstandswet is gewijzigd. Voor een eigenaar van een woning die hij wil verhuren zolang dat huis nog niet is verkocht, pakken die aanpassingen in de wet goed uit.

 In dat artikel heb ik ook aangegeven nog terug te komen op de verhuur en de relatie van de eigenaar met de hypotheekbank. Daarover gaat dit stuk. 

Verhuur onder de Leegstandswet. Huurder moet er uit, maar toch is toestemming van de bank nodig.
In iedere hypotheekakte (of de Algemene Voorwaarden waarnaar in die akte verwezen wordt) staat dat de eigenaar van het onderpand niet mag verhuren. Daarop is een uitzondering. Namelijk als de hypotheekbank schriftelijk toestemming voor verhuur heeft gegeven.

 Verder lezen ? KLik hier.