Krijg een appartement cadeau en betaal 0% schenkbelasting

Vlak voor het Kerstreces van de Tweede Kamer ontstond er ophef over een appartement dat aan de heer Alexander Pechtold cadeau was gedaan. Toen ik er over las, wist ik dat ik daar nog een keer een artikel over wilde schrijven. Die belofte heb ik tot nu toe niet ingelost, maar ik troost me met de gedachte dat ik daags na het bekend worden van dit geschenk al vroeg in een uitzending van BNR Nieuwsradio de fiscale consequenties heb kunnen toelichten.

Met de gemeenteraadsverkiezingen op 21 maart a.s. in zicht, lijkt het me een goed moment om mijn belofte na te komen.

De casus
Voor het geval u de details van de situatie niet meer helder voor de geest staan, schets ik die kort.

Aan de heer Alexander Pechtold is de eigendom van een woning in Scheveningen geschonken. De schenker was een goede vriend van hem, die ooit de ambassadeur van Canada in Nederland was.

Schenkbelasting in drie bedrijven

De vraag die direct bij mij opkwam, was: hoeveel schenkbelasting is verschuldigd ?
De schenker is niet de vader van de ontvangende partij. Het verlaagde tarief van minimaal 10% en maximaal 20% is dus niet van toepassing.

Het is ook niet de grootvader die aan zijn kleinzoon schenkt, dus ook het voor deze partijen van toepassing zijnde tarief van tenminste 18% dan wel ten hoogste 36% hoeft niet betaald te worden.

Dus blijft over het standaard tarief van minimaal 30% en maximaal 40%.

Ik kon me niet voorstellen dat de Canadese oud-ambassadeur en de Nederlandse politicus graag (te) veel belasting wilden afdragen aan de Staat der Nederlanden. Was het appartement gekocht, dan had de nieuwe eigenaar namelijk niet meer dan 2% overdrachtsbelasting betaald.

Eenmalige schenkingsvrijstelling van euro 100.000
Zou er dan gebruik zijn gemaakt van de zogeheten Gouden Jubel vrijstelling voor de schenkbelasting ?

Het is namelijk mogelijk om iemand maximaal euro 100.000 onbelast te schenken. Eén eis is dat het geld gebruikt wordt door de ontvanger om een eigen woning te kopen (en/of te verbouwen en/of om op de Eigen Woning Schuld af te lossen). Aan die eis zou mogelijk voldaan worden als de heer Alexander Pechtold in zijn nieuwe Scheveningse woning zou gaan wonen.

Maar direct daarna wist ik dat deze vrijstelling niet van toepassing kon zijn. Want een tweede eis is dat de ontvanger nog geen 40 jaar oud is op het moment van de schenking. Bij mijn weten heeft de heer Pechtold zijn 40e verjaardag al enige jaren geleden gevierd.

Zou dan “misbruik” worden gemaakt van de leeftijd van een jongere partner ? Het is namelijk mogelijk om te schenken aan een persoon die 40+ is en in de aangifte te memoreren dat zijn of haar partner 40- is. Dan kun je toch gebruikmaken van die vrijstelling van euro 100.000. Maar dan moet deze jongere partner wel al twee jaar de partner van de begiftigde zijn op grond van artikel 1a lid 2 van de Successiewet.

Zou er dan toch minimaal 30% schenkbelasting betaald moeten worden ?

Schenking door een buitenlander
Toen bleef over de vrijstelling van schenkbelasting omdat de schenkende partij niet in Nederland woonde op het moment van schenking. Op grond van artikel 1 lid 1 Successiewet zou je namelijk de conclusie kunnen trekken dat er alleen schenkbelasting betaald hoeft te worden als de schenker in Nederland woont.

Vermogende Nederlanders zouden dat graag zien. Je verhuist voor een paar maanden naar bijvoorbeeld België en je kunt je gehele vermogen belastingvrij schenken aan je (klein)kinderen, neven of nichten of andere dierbare personen. Daarna kun je weer gewoon naar Nederland terug verhuizen. Helaas gaat die vlieger niet op vanwege de woonplaatsfictie van artikel 3 van de Successiewet.

Op grond van lid 1 van dat artikel wordt er voor de heffing van de erf- of schenkbelasting namelijk vanuit gegaan dat de schenker (fictief) toch in Nederland woonde op het moment van de schenking. Dan is er dus toch schenkbelasting verschuldigd als de Canadese diplomaat te snel de eigendom van het appartement aan de heer Pechtold heeft geschonken.

Maar wat is “te snel” in dit geval ?

Nederland belastingparadijs
Nederland wordt wel eens afgeschilderd als belastingparadijs. Recent nog in een uitzending van Zembla. Leden van de Ierse band U2 maar ook multinationals als Google en Ikea zouden door constructies met BV’s en trustkantoren in ons land minder belasting betalen, terwijl Nederlandse bedrijven die mogelijkheden niet hebben.

Diezelfde tweedeling tussen buitenlandse bedrijven die bepaalde voordelen hebben en Nederlandse bedrijven die deze niet krijgen, zie je ook terug in de termijnen in artikel 3 van de Successiewet.

In lid 2 van dat wetsartikel staat namelijk dat de termijn één jaar is voor iedereen die in Nederland heeft gewoond. Maar voor Nederlanders die naar het buitenland emigreren geldt een (veel) langere termijn. In lid 1 staat dat een Nederlander langer dan tien (!) jaar uit Nederland moet zijn vertrokken.

De Canadese vriend van de heer Pechtold moet dus meer dan 365 dagen vóór de schenking van het appartement uit Nederland vertrokken zijn. Als ik de berichten in de media goed begrepen heb, is hij zelfs al langer weg, dus kan hij zijn appartement aan de heer Pechtold schenken zonder dat deze schenkbelasting moet betalen.

De vermogende Nederlander die naar (bijvoorbeeld) Brasschaat verhuist, zal pas na tien jaar zijn of haar vermogen belastingvrij kunnen schenken aan zijn of haar kleinkind, neef of nicht of andere dierbare persoon.

Sommigen zullen zeggen dat buitenlanders dus worden voorgetrokken boven Nederlanders. Eén jaar wachten of tien, maakt immers nogal wat verschil.

Willen we meer of minder belastingvoordelen voor buitenlanders ?
Er zijn belastingplichtigen geweest die geprobeerd hebben om dat verschil in behandeling ongeldig te laten verklaren. Daarvoor zijn diverse argumenten gebruikt. Bijvoorbeeld dat dit discriminerend is (ten opzichte van Nederlanders) of dat het vrije verkeer van personen en/of geld binnen de Europese Unie geweld wordt aangedaan.

Helaas hebben deze pogingen geen positief resultaat gehad. De (internationale) rechters hebben geoordeeld dat de Nederlandse overheid Nederlanders en buitenlanders in dit kader anders mag behandelen.

Conclusie
Dankzij de berichtgeving over de schenking aan de heer Alexander Pechtold door zijn Canadese vriend van een appartement in Scheveningen, had ik een fraai “haakje” om u deelgenoot te maken van enkele zaken rondom schenkbelasting.

Normaal gesproken is een schenking slechts voor wat betreft een klein gedeelte vrijgesteld van schenkbelasting. Gaat het om een schenking in verband met een eigen woning, dan kan de vrijstelling snel oplopen tot een ton. Maar alleen als de ontvangende partij (of diens partner) jonger is dan 40 jaar.

Vervolgens heb ik ook aangegeven dat de heer Pechtold (ondanks het feit dat hij en zijn partner allebei niet voldeden aan die leeftijdseis) toch geen schenkbelasting hoeft te vrezen. Reden daarvoor is het (legale) onderscheid dat gemaakt wordt in de Nederlandse fiscale wetgeving tussen Nederlanders en buitenlanders. Nederlanders moeten meer dan tien jaar buiten Nederland wonen om belastingvrij te kunnen schenken. Buitenlanders hoeven slechts één jaar weg te zijn uit Nederland om dat te kunnen doen.

Ik hoop hiermee mijn eerder gedane belofte te hebben ingelost.

Printversie Klik hier.

Wil je hierover wat laten weten, stuur dan een mail.  

Reacties zijn gesloten.