Cadeau uit Den-Haag voor bruidsparen: huwelijkse voorwaarden

Deze vlag is juridisch niet correct, maar dekt in mijn ogen wel de lading. Want 28 maart jl. is een wetsvoorstel aangenomen door de Eerste Kamer dat voor iedereen die nog gaat trouwen financiële gevolgen heeft.

Onderneem je geen actie, dan zijn accepteer je dus die gevolgen. Wil je je juist niet wat de wetgever voor heeft gekookt, dan moet je vóór de huwelijksvoltrekking langs gaan bij de notaris.

Panelleden tijdens KNB congress 2015.
Jelger de Kroon, Karen Verkerk en Ernst Loendersloot (links naar rechts) spreken 900 collega’s toe.

Huidige regeling: algehele gemeenschap van goederen

Als je trouwt voordat de nieuwe wet in werking treedt op 1 januari 2018, dan ben je getrouwd in de wettelijke gemeenschap van goederen. Die houdt in dat alle bezittingen van een echtpaar gezamenlijk bezit worden. Bij een echtscheiding moet alles gedeeld worden en krijgt ieder de helft.

Dus als de woning op naam stond van de vrouw vóórdat ze trouwde, dan is ze vanaf het wisselen van het Ja-woord ineens de helft kwijt aan haar partner.

Heeft de man al een schenking of erfenis ontvangen vóór het voltrekken van het huwelijk of krijgt hij die erna, dan moet hij (tenzij een zogeheten uitsluitingsclausule van toepassing is) bij een echtscheiding de helft afstaan.

Als je niet wilt delen, dan moet je nu huwelijkse voorwaarden opstellen bij de notaris. Daarin leg je (bijvoorbeeld) vast dat het vermogen dat je al had (vanwege een erfenis of schenking die je al gekregen hebt), van jou zelf is en blijft. Je sluit dan vermogen uit van die wettelijke (algehele) gemeenschap van goederen.

Toekomstige regeling: algehele gemeenschap van goederen met uitsluiting van erfenissen, schenkingen en vermogen dat er al was bij trouwen

Trouw je pas op of na 1 januari 2018 dan heb je als het ware huwelijkse voorwaarden met zo’n uitsluiting van vermogen zonder dat je er iets voor hoeft te doen. Het is dan namelijk in de wet zo geregeld dat het vermogen dat je bezat voordat je trouwde en alle erfenissen en schenkingen die je voordien hebt ontvangen of daarna nog gaat krijgen alleen van jou zijn en blijven. Dat vermogen hoeft dus bij een echtscheiding niet gedeeld te worden.

Simpel gezegd: de wetgever geeft je huwelijkse voorwaarden cadeau die bestaan uit een beperkte gemeenschap van goederen (omdat erfenissen en schenkingen en het zogeheten vóór-huwelijks vermogen uitgesloten zijn van de wettelijke – beperkte – gemeenschap van goederen).

Aandachtspunten

Voordat je nu naar je schoonvader toegaat om (lekker old skool) de hand van zijn dochter of zoon te vragen, wil ik jou en je (schoon)ouders nog op een paar punten wijzen.

Ingangsdatum

Allereerst gaat deze nieuwe regeling pas in op 1 januari 2018. Trouw je nog dit jaar, dan is gedurende je gehele huwelijk gewoon het huidige stelsel van toepassing. Eerlijk zullen we alles delen.

Wil je dat niet, dan moet je of naar de notaris voor huwelijkse voorwaarden of de plechtigheid uitstellen tot of ná 1 januari 2018.

Bewijsproblemen bij echtscheiding

Trouw je pas volgend jaar (of nog later) dan is er nog het bewijsprobleem. Bij een echtscheiding moet je namelijk kunnen bewijzen welk deel van het vermogen al van jou was ten tijde van het sluiten van het huwelijk (het vóór-huwelijkse vermogen) en welk deel van jou is vanwege een schenking of een erfenis.

Je moet dus een administratie gaan bijhouden omdat je in feite drie soorten vermogen hebt als echtpaar:

  1. jouw vermogen dat buiten de (beperkte) gemeenschap valt en niet gedeeld hoeft te worden omdat je het al had vóór het huwelijk of via erfenis of schenking hebt ontvangen.
  2. het vermogen van je echtgeno(o)t(e) dat buiten de (beperkte) gemeenschap valt en niet gedeeld hoeft te worden omdat hij of zij dat al had vóór het huwelijk of via erfenis of schenking heeft ontvangen.
  3. het vermogen dat jullie samen opbouwen tijdens het huwelijk en dat dus wel eerlijk gedeeld moet worden.

Lukt het je niet om bij een echtscheiding aan te tonen dat spaargeld onder het eerste soort vermogen valt, dan behoort het volgens de wet tot de derde soort. Oftewel: je bent toch de helft van je geld kwijt.

Aansprakelijkheid voor schuldeisers van de ander

Daarnaast verandert er aan de aansprakelijkheid van echtgenoten voor de schulden van de ander niet heel veel. Wil jij niet dat jouw partner last krijgt van jouw zakelijke crediteuren omdat je een eigen zaak bent begonnen, ga dan naar de notaris toe voor huwelijkse voorwaarden.

Ongelijke aandelen vóóraf, toch gelijk delen achteraf

Een volgend aandachtspunt betreft de situatie dat je al samen met je verloofde eigenaar bent van (bijvoorbeeld) een huis. Maar niet 50/50. Dat kan bijvoorbeeld voorkomen als een stel een huis koopt, maar één van hen meer eigen geld inbrengt dan de ander. Dan kun je er voor kiezen om het huis ook in die verhouding op naam te laten zetten bij het Kadaster.

Stel dat jij 60% van het eigen geld inlegt en je partner 40%, dan koop je samen het huis in diezelfde verhouding. Trouw je op of ná 1 januari a.s. onder de nieuwe wetgeving dan moet je later bij een echtscheiding ineens afrekenen alsof je het huis toch 50/50 op naam had staan. Dat is wat vreemd als je bedenkt dat toch heel eenvoudig te bewijzen is dat je vóór het huwelijk al 60% van de eigendom bezat.

Wil je voorkomen dat je dus door duidelijk “Ja, ik wil” te zeggen geld kwijt raakt, dan moet je huwelijkse voorwaarden maken waarin je deze wettelijke regeling buiten spel zet.

Uitsluitingsclausule niet meer nodig in testamenten of bij schenkingen

Veel ouders leggen nu in hun testament of bij een schenking vast dat de zogeheten uitsluitingsclausule van toepassing is. Hun erfenis of schenking is dan alleen voor hun eigen kind en valt niet in de (huidige) algehele gemeenschap van goederen. Daardoor hoeft dat vermogen niet gedeeld te worden bij een echtscheiding.

Onder de nieuwe wet vallen deze erfenissen en schenkingen automatisch niet meer in de (beperkte) gemeenschap van goederen van hun kind. Dus zou je denken dat er geen behoefte meer is aan het opnemen van de anti-schoonzoon clausule in het testament of bij de schenking.

Ik denk dat dit een misvatting is. Want een kind kan afwijken van die nieuwe wettelijke regeling. In huwelijkse voorwaarden kunnen het eigen kind en de schoonzoon/-dochter vastleggen dat erfenissen en schenkingen juist wél in de (bij een echtscheiding te verdelen gemeenschap vallen. Nu bevatten huwelijkse voorwaarden uitsluitingen, straks kunnen daarin juist insluitingen staan.

Als je als ouders wilt voorkomen dat jouw kind bij een echtscheiding (voor de helft) achter het net vist, dan moet je zelf in je testament of bij de schenking vastleggen dat de koude kant nergens recht op heeft. Jouw regeling gaat dan boven de regeling van de insluiting die in de huwelijkse voorwaarden opgenomen kan zijn of worden.

Stel dat jouw dochter een charmante vent treft en met hem trouwt ná 1 januari aanstaande. Stel verder dat hij jouw (naïeve) dochter zo ver krijgt dat zij de huwelijkse voorwaarden tekent die de notaris in overleg met hem heeft opgesteld. Stel dat daarin – onder meer om erfbelasting te besparen – een insluitingsclausule staat. Dan is jouw dochter bij een echtscheiding toch ineens de helft van jouw erfenis en schenking kwijt.

Door zelf in jouw testament of bij de schenking de uitsluitingsclausule op te nemen, voorkom je dat er misbruik gemaakt wordt van het (te) grote vertrouwen dat jouw dochter in haar charmeur heeft.

Better safe than sorry.

Wil je hierover wat laten weten, stuur dan een mail.  

PRINTVERSIE

Cadeau uit Den-Haag voor bruidsparen: huwelijkse voorwaarden
5 (100%) 1 vote