Defiscalisering vruchtgebruik-testament

Een tijd geleden heb ik een artikel geschreven over huurtoeslag en defiscalisering. Voor de ins en outs verwijs ik naar dat stuk.

KNB congres niet lachend

Mr. Ernst Loendersloot, Sr. kandidaat notaris te Maastricht
Fotograaf: www.lauradehaanfotografie.nl

Van belang is dat de defiscalisering een speciale regeling is om te voorkomen dat kinderen ieder jaar Inkomstenbelasting moeten betalen over hun vaders- of moedersdeel terwijl de langstlevende ouder het totale vermogen houdt. Simpel gezegd geldt dat als er geen testament is, de langstlevende ouder als enige gerechtigd wordt tot de erfenis. De kinderen krijgen een vordering op de langstlevende. Die claim heeft voor hén geen waarde omdat de langstlevende alles op kan maken. De kinderen kunnen namelijk pas uitbetaling van hun erfdeel eisen bij overlijden of faillissement van de langstlevende. Dezelfde methodiek geldt ook voor situaties waarin de overledene wel een testament heeft opgesteld dat in de volksmond wordt aangeduid als een langstlevende testament. Wel kan in het testament geregeld zijn dat de kinderen ook op andere momenten uitbetaling van hun kindsdeel kunnen eisen.

Fiscale waarde kindsdeel

Fiscaal heeft die vordering van de kinderen op de langstlevende overigens wel een waarde voor de erfbelasting. Daardoor kan het voorkomen dat er éénmalig erfbelasting betaald moet worden over dit kindsdeel. Maar zonder extra fiscale regelgeving zou ieder kind ook jaarlijks nog Inkomstenbelasting moeten betalen omdat de vordering wordt gezien als vermogen dat mee telt in Box 3.

Geen waarde bij langstlevende testamenten

Om dat te voorkomen is bepaald dat een vordering op grond van de wettelijke verdeling dan wel op grond van een langstlevende testament (door notarissen ook wel 1167 of Ouderlijke Boedel Verdeling (OBV) genoemd) gedefiscaliseerd is. Voor de Inkomstenbelasting wordt bij zowel de langstlevende als de kinderen eenvoudig weg gedaan alsof de kinderen geen – op geld waardeerbare – vordering op de langstlevende hebben, terwijl de langstlevende geen schuld kan opvoeren in Box 3.

Maar deze defiscalisering geldt niet voor andere testamenten dan de “echte” langstlevende regelingen.

Vruchtgebruiktestamenten zijn een probleem of waren ze dat ?

In een testament kan bepaald worden dat de langstlevende het vruchtgebruik krijgt van de totale erfenis met het recht van vervreemding en intering. Voor de langstlevende en de kinderen is dat praktisch gezien (bijna) hetzelfde als een langstlevende testament.

Maar fiscaal ligt dat anders. Nu is het nog zo dat alleen de activa gedefiscaliseerd zijn. De langstlevende moet dus de positieve delen van de erfenis opnemen in Box 3. De passiva moeten echter gesplitst worden aangegeven. De langstlevende én de kinderen moeten dus samen alle schulden vermelden.

Dat kan voor de langstlevende fiscaal minder voordelig zijn omdat hij een deel van de Box 3 schulden niet in mindering mag brengen op de aangifte Inkomsten belasting. Als de kinderen onvoldoende eigen vermogen hebben om boven de vrijstellingen voor het belastbaar vermogen uit te komen, dan is er aan hun kant echter geen voordeel van deze splitsing van schulden.

Op de derde dinsdag van september 2016 heeft de Minister van Financiën voor deze erfgenamen aangekondigd dat vanaf 1 januari 2017 de defiscalisering ook zal gelden voor de schulden. Vanaf dat moment hoeft alleen de langstlevende ouder alle bezitting en alle schulden op te geven voor Box 3 Inkomstenbelasting.

Er is vanaf dat moment dus geen verschil meer tussen een langstlevende die rechten ontleent aan een klassiek langstlevende testament of aan een vruchtgebruik testament.

Hypotheekrente aftrek voor langstlevende met vruchtgebruik

Maar er is nog een klein puntje dat op Prinsjesdag weinig aandacht heeft gekregen. En dat komt omdat het praktische verschil voor een belastingplichtige gering is.

Als de langstlevende het vruchtgebruik heeft op basis van een testament, terwijl er in de erfenis een Eigen Woning zit met een Eigen Woning Schuld, dan komt de vraag om de hoek wie de betaalde rente mag aftrekken. Kan de langstlevende de hypotheekrenteaftrek claimen of is er helemaal geen aftrek omdat de langstlevende niet de eigendom maar alleen het vruchtgebruik van de woning heeft ?

Tot nu toe mocht de vruchtgebruikende langstlevende de rente aftrekken op grond van regelgeving van de minister. Vanaf 1 januari a.s. ligt dat recht vast in de Wet op de inkomstenbelasting 2001. Voor de belastingaangifte van de langstlevende is er geen verschil. Maar een ministeriële regeling kan heel makkelijk worden ingetrokken of aangepast. Wijziging van een wet is een langer proces waarbij de Tweede en Eerste Kamer betrokken zijn. Wellicht geeft dat laatste langstlevenden toch een geruster gevoel.

Printversie

Wil je hierover wat laten weten, stuur dan een mail.  

 

Defiscalisering vruchtgebruik-testament
5 (100%) 2 votes