Betwist de schenking aan je broer of zus

Wil je fiscaal voordeel behalen met een schenking op papier, dan moet je naar de notaris om alles vast te leggen in een akte. Hou je je aan alle regels die de Belastingdienst verder stelt, dan kan een papieren schenking minimaal 10% en maximaal 40% schelen in de erfbelasting.

Mr Ernst Loendersloot, Senior kandidaat notaris te Maastricht. Fotografie door Truus van Gog.

Mr Ernst Loendersloot, Senior kandidaat notaris te Maastricht. Fotografie door Truus van Gog.

Maar beschik je over voldoende contant of giraal geld, dan hoef je niet naar de notaris toe om een schenking te doen. Het is voldoende om het geld te overhandigen of over te boeken en dan zal de fiscus daarover later geen erfbelasting heffen. Zonder verdere plichtplegingen, heb je op die manier toch het beoogde fiscale voordeel bereikt.

Schenking door overboeken zonder notariële akte

Veel mensen steken, voordat ze zo’n schenking gaan doen, toch hun licht op bij de notaris. Bijvoorbeeld om te horen hoe ze kunnen regelen dat de koude kant geen recht heeft op het geschonken geld.

Soms doen ze dat door bij de overboeking te vermelden dat het gaat om een schenking onder uitsluitingsclausule. Daarmee wordt geld uitgespaard, omdat de notaris geen “dure” akte hoeft op te stellen.

Wie moet misbruik van omstandigheden bewijzen ?

Toch is het aan te raden om ook in het geval van een schenking van contant of giraal geld een akte op te laten stellen bij de notaris. Dat blijkt uit een rechtszaak waarin de Hoge Raad deze zomer een oordeel heeft uitgesproken. Graag leg ik u uit waarom het nuttig is van dit arrest kennis te nemen.

Moeder had twee kinderen en schonk geld aan één van hen, haar oogappeltje zal ik maar zeggen. Ze deed dit niet door geld over te boeken of in een envelop te overhandigen, maar door zelf een zogeheten onderhandse akte op te stellen. Of deze huis-tuin-en-keuken papieren schenking zou leiden tot besparing van erfbelasting, betwijfel ik, maar hierdoor is wel duidelijk dat één kind overgeslagen was.

Na het overlijden van moeder riep dit arme, zwarte schaap de hulp in van deskundigen omdat zij het oneerlijk vond dat zij uiteindelijk minder kreeg dan het andere kind. Zij stelde daarom dat de gedane schenking nietig was omdat er sprake was van misbruik van omstandigheden door het ontvangende kind op het moment van ondertekening van de onderhandse akte. Zij verwees daarbij naar artikel 176 van Boek 7 van het Burgerlijk wetboek (BW).

In dat wetsartikel staat dat als de schenker stelt dat er sprake is van misbruik van omstandigheden, het aan de begiftigde is om te bewijzen dat dit niet speelt. Het kind dat de schenking ontvangen heeft, moet in dat geval dus bewijzen dat er geen sprake is van misbruik van omstandigheden. En het is vrijwel onmogelijk om iets negatiefs te bewijzen.

De Hoge Raad geeft aan dat als de schenking zou zijn vastgelegd in een notariële akte, de bewijslast juist weer bij het overgeslagen kind zou liggen. Dat kind zou dan moeten bewijzen dat er wel degelijk sprake was van misbruik. Ook dat is lastig, maar de bal ligt dan bij het zwarte schaap en niet bij de lieve engel.

De leer voor zwarte en witte schapen

Als je het brave kind bent en jij wél een schenking ontvangt in contant geld, of via een girale overboeking of een zelf opgestelde schuldbekentenis, ga dan toch met je ouder(s) naar de notaris. Laat deze in een akte (nogmaals) vastleggen dat er een schenking is gedaan aan jou. Dan hoef jij namelijk niet te bewijzen dat jij géén misbruik hebt gemaakt van de omstandigheden. Dat scheelt jou straks veel stress en advocaatkosten.

Was je verstandhouding met je ouder(s) niet geweldig en heb jij géén schenking gekregen, dan weet je nu dat je kunt verwijzen naar artikel 7:176 BW. In feite kun je achterover gaan leunen, want jij hoeft niets te bewijzen zolang er geen notariële akte boven tafel komt.

Het zal mij niet verbazen als een en ander gaat leiden tot méér rechtszaken tussen ervende kinderen. Mijn advies aan ouders is dan ook simpel. Als u onderscheid maakt tussen uw kinderen qua schenkingen, doe uw oogappeltje(s) dan een groot plezier door de schenking(en) vast te leggen in een akte bij de notaris.

Printversie

Wil je hierover wat laten weten, stuur dan een mail.